Dưới đây là bài suy ngẫm về chất ngọc ức Trai, nhà thơ Phạm Hổ viết:
… “Đó là niềm vui lớn cộng với nỗi đau dài
Tích lại cho đời thành chất ngọc ức Trai “.
Dựa vào cuộc đời và một số bài thơ, văn tiêu biểu của Nguyễn Trãi để làm sáng tỏ ý thơ trên.
Lập dàn bài
I. Mở bài
… ‘‘Đó là niềm vui lớn cộng với nỗi đau dài
Tích lại cho đời thành chất ngọc ức Trai.
II- Thân bài
Tóm lại, hai câu thơ của Phạm Hổ, bằng hình tượng đẹp, một lối nói độc đáo đã ca ngợi tài năng lỗi lạc của Nguyễn Trãi, đỉnh cao của trí tuệ về quân sự và văn hóa Đại Việt trong thời phong kiến. Tâm hồn của ức Trai (niềm vui lớn, nỗi đau dài) đã hòa nhịp với vận mệnh của non sông, của dân tộc.
Người thông thái là ai? Là người học được từ tất cả mọi người. Người mạnh mẽ là ai? Là người kiểm soát được niềm đam mê của mình. Người giàu có là ai? Là người tự biết bằng lòng. Đó là ai vậy? Không ai cả.
Who is wise? He that learns from everyone. Who is powerful? He that governs his passions. Who is rich? He that is content. Who is that? Nobody.
Benjamin Franklin
