Soạn bài : Các phương châm hội thoại
Hướng dẫn trả lời câu hỏi và bài tập
1 : Phương châm về lượng
Câu hỏi 1
Câu trả lời của Ba « ở dưới nước » chỉ đáp ứng lô – gíc hình thức (trả lời câu hỏi « ở đâu ») chứ không đáp ứng nội dung yêu cầu câu hỏi – ở địa điểm cụ thể (sông, hồ hay câu lạc bộ nào). Nội dung đó tuy không nói ra nhưng được hiểu ngầm trong tình huống giao tiếp này.
Chú ý : Dĩ nhiên ở đây Ba cố tình lợi dụng lô – gíc hình thức để « đánh tráo » khái niệm, hoặc nhằm đùa vui, hoặc muốn tránh câu trả lời vì mục đích tế nhị nào đó. Dù là lí do gì thì Ba đã vi phạm yêu cầu về lượng : nói ít hơn điều cần nói mà cuộc giao tiếp đòi hỏi.
Câu hỏi 2
Anh có áo mới và anh có lợn cưới đều nói nhiều hơn điều cần nói. Thông tin về áo mới và lợn cưới do cố ý gài vào để khoe, do đó trở nên lố bich, tức cười.
Lẽ ra anh có lợn cưới chỉ cần nói : « Bác có thấy con lợn của tôi chạy qua đây không ? » còn anh có áo mới chỉ cần nói : « Tôi chẳng thấy cn lợn nào chạy qua đây cả ». Điều này phải tuân thủ qua câu chuyện này là chỉ nói đủ, không nói thừa.
2 : Phương châm về chất
Hãy dừng bước để chắc chắn mọi điều bạn đang làm lúc này thực sự là điều sẽ khiến bạn hạnh phúc. Bạn không thể chỉ sống vì một vài mục tiêu nào đó trong tương lai và để nó trở thành tất cả. Bởi đó là điều một số người làm. Họ bước lên con đường và có vô số tấm biển nói, 'Đường này. Đường đó.' Nhưng sẽ ra sao nếu bạn tới nơi, bạn đạt được đúng những điều mình muốn, cũng như họ, chỉ có điều tất cả những gì không ổn thì vẫn không ổn. Nếu thế thì sao?
Stop and make sure that everything you are doing right now is really what makes you happy. You can’t just live for some goal in the future and have that be everything … have that be it. Because that is what some people do. They get on this road and there are all these signs saying, ‘This way. That way.’ But what if you get there, you get exactly what you wanted, like some people do, except all the things that were wrong, are still wrong. Then what?
Khuyết danh
