Đề bài: Chứng minh cuộc đời và thơ văn của Nguyễn Trãi thể hiện được tinh thần, tư tưởng trong bài Bình ngô đại cáo .
“Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân
Quân điếu phạt trước lo trừ bạo”
“Đem đại nghĩa để thắng hung tàn,
Lấy chí nhân để thay cường bạo.”
Gợi ý làm bài:
“Ai lên ải Bắc ngày xưa ấy
Khóc tiễn cha đi mấy dặm trường …”
“Ai” được nói đến trong bài thơ “Mục Nam Quan” này (Tố Hữu) là Nguyễn Trãi, nhà thơ lớn của dân tộc, người anh hùng vĩ đại đã cùng Lê Lợi làm nên sự nghiệp “Bình Ngô“ và thảo Bình ngô đại cáo – áng “thiên cổ hùng văn” của Đại Việt.
Mùa xuân năm 1428, sau 10 năm kháng chiến gian lao và anh dũng, cuộc khởi nghĩa Lam Sơn đã toàn thắng “ngàn thu vết nhục nhã sạch lau“. Nguyễn Trãi đã thay lời Lê Lợi viết Bình ngô đại cáo. Bản tuyên ngôn độc lập này của Đại Việt không chỉ tổng kết chiến tranh giải phóng dân tộc tuyên bố đất nước độc lập, thái bình mà còn hàm chứa những tư tưởng, tình cảm vô cùng cao đẹp. Tư tưởng cao đẹp của Nguyễn Trãi tỏa sáng trong các câu:
Bất cứ khi nào có ai định xúc phạm tôi, tôi cố gắng nâng tâm hồn mình lên tầm cao mà sự xúc phạm không thể với tới được.
Whenever anyone has offended me, I try to raise my soul so high that the offense cannot reach it.
Rene Descartes
