Hướng dẫn làm bài tập SGK Ngữ văn Lớp 8, Tập 2
Luyện tập Tìm hiểu yếu tố biểu cảm trong văn nghị luận Câu 1.
– Hịch tướng sĩvà Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến giống nhau ở chỗ có nhiều từ ngữ và nhiều câu văn có giá trị biểu cảm.
– Tuy nhiên, Hịch tướng sĩ vàLời kêu gọi toàn quốc kháng chiến vẫn không phải là các bài văn biểu cảm. Vì các tác phẩm ấy được viết ra chủ yếu không nhằm mục đích biểu cảm (bộc lộ tình cảm) mà nhằm mục đích nghị luận (nêu quan điểm, ý kiến để bàn luận phải trái, đúng sai, nên nghĩ và nên sống thế nào). Ở những văn bản nghị luận như thế, biểu cảm không thể đóng vai trò chủ đạo, mà chỉ là một yếu tố phụ trợ cho quá trình nghị luận mà thôi.
– Những yếu tố biểu cảm lại giúp cho bài văn nghị luận trở nên hay hơn hẳn, được hứng thú hoặc cảm xúc đẹp đẽ, mãnh liệt hoặc sâu lắng, nghĩa là có khả năng nhiều nhất trong việc làm nên cái hay cho văn bản.
Câu 2.
– Yếu tố biểu cảm trong một bài văn nghị luận sẽ không được xem là có giá trị, là đặc sắc nếu nó làm cho mạch nghị luận của bài văn bị phá vỡ, quá trình nghị luận bị đứt đoạn, quẩn quanh.
– Người làm văn nghị luận sẽ không thể biểu cảm với ai nếu bản thân mình không xúc cảm. Do đó, người làm bài phải thật sự có tình cảm với những điều mình nói (viết).
Những cảm xúc ấy lại chỉ truyền đến được người đọc (người nghe) môt khi người làm văn tìm ra cách biểu lộ bó bằng ngôn ngữ. Do đó, người làm bài phải tập cho ngày một thành thạo cách diễn tả cảm xúc bằng các phương tiện ngôn ngữ có tính truyền cảm.
Mặt khác, tình cảm của người làm bài sẽ không được tiếp nhận khi người đọc (người nghe) chưa tin là nó chân thành. Do đó, người làm bài phải chú ý làm cho cả cảm xúc và sự diễn tả cảm xúc của mình đều chân thực.
Cười là mạo hiểm tỏ ra ngu xuẩn. Khóc là mạo hiểm tỏ ra ướt át. Vươn tay ra là mạo hiểm bị liên lụy. Thể hiện cảm xúc là mạo hiểm để lộ con người thực sự của mình. Đặt ý tưởng và giấc mơ ra trước đám đông là mạo hiểm sẽ đánh mất chúng. Yêu là mạo hiểm sẽ không được đáp lại. Hy vọng là mạo hiểm đớn đau. Thử là mạo hiểm thất bại. Nhưng phải chấp nhận rủi ro, bởi mối nguy lớn nhất trong đời là chẳng dám mạo hiểm điều gì.
To laugh is to risk appearing a fool. To weep is to risk appearing sentimental. To reach out to another is to risk involvement. To expose feelings is to risk exposing your true self. To place your ideas and dreams before a crowd is to risk their loss. To love is to risk not being loved in return. To hope is to risk pain. To try is to risk failure. But risks must be taken, because the greatest hazard in life is to risk nothing.
William Arthur Ward
